متن و منتقد

خانه‌ی کلنگی

(محسن سرخوش)

هر چه زن و بچه‌های حاج‌ کریم التماسش کردند، فایده‌ای نداشت. او چند روز پیش از مرگِ محتملش، تنها دارایی‌اش را که خانه‌ای کلنگی در محله‌ای قدیمی و نزدیکِ حرم بود، به حاج ‌امین _دوست و همسایه‌ی دیواربه‌دیوارشان_ فروخت و قبری در صحن حرم گرفت. تمام عمر با این باور زندگی کرده بود که هرکس آنجا دفن شود، مستقیم به بهشت خواهد رفت. باقی پول را هم سپرد به حاج‌ امین تا وقفِ زوّار حرم کند. بعد با خاطری آسوده نفس آخر را کشید[...]

نقد و تحلیل

من این متن را زیبا و تأثیرگذار می‌بینم، اما سرعت انتقال نتیجه در متن بالا است. نویسنده بدون در نظر گرفتن زمینه و ساختار شناختی مخاطب، او را غافلگیر می‌کند و نتیجه را مانند همان خانه کلنگی قدیمی باارزش بر سر او آوار می‌کند. وقتی متن را با همان سرعت می‌خوانیم به‌سرعت تحت تأثیر قرار می‌گیریم؛ اما به نظر می‌رسد در این صورت نویسنده نتوانسته است تأثیر منطقی را که در مسیر فرآیندی آرام و مرحله‌به‌مرحله، منطبق با ساخت شناختی مخاطب، پیش می‌رود، به نتیجه برساند [...]

درد و رنج

درد یک فرصت فرهمندانه است که ما آگاهانه آن را برای خود ایجاد می‌کنیم تا فاصله میان ناآگاهی و آگاهی را هوشیارانه و به‌آرامی طی کنیم. ازاین‌رو تا قبل از رسیدن به مقصد آگاهی، به‌ندرت تجربه شوق درد را، درک می‌کنیم. این‌که انسان گذشته پررنج خویش را توصیف می‌کند، می‌تواند نوعی بیان تجربه شوق دردی باشد که او آن را قبلاً درک کرده است.

(حمید ژیان پور)

نظر هرکسی محترم است؟

(سمیه یوسفی)

نظر هرکسی محترم است؟ اصلاً و ابداً.

هرسال می‌کوشم دست‌کم یک‌بار، دو چیز را روی دانشجویانم امتحان کنم. نخست آن‌که آنان را «فیلسوف!» خطاب می‌کنم؛ تعبیری که چندان جدی نیست، اما امیدوارم باعث تشویق آنان به فراگیری فعال شود.

دوم، این بحث را پیش می‌کشم: «مطمئناً این عبارت را شنیده‌اید که "هرکسی حق دارد نظری داشته باشد و اظهارش کند". شاید حتی خودتان نیز این تعبیر را به‌کاربرده باشید و چه‌بسا برای جلوگیری از یک استدلال یا در بن‌بست قرار دادن کسی، این کار را کرده باشید[...]

نقد و تحلیل

پروفسور استوکس (stokes) فروتنانه و متواضعانه در احترام به اصل آزادی اندیشه، برای بیان و حفظ اصالت دیدگاه، عالمانه به ما توصیه می‌کند که در بیان و دفاع از اندیشه غیرمستدل پافشاری نکینم و اندیشه را در گستره مفهوم تا رسیدن به عمیق معنی، رها و آزاد بگزاریم. آن اندازه که در فضای آزادی قادر باشد به تعمیق بیشتر برسد. وقتی ما مفاهیم منبسط و عمیق را به نگرش فردی خود مرتبط می‌کنیم، خودخواهانه، آزاد اندیشیدن در مفاهیم غنی را از محتوای مفهوم، سلب می‌کنیم و بر آن نام بیان آزادی می‌گزاریم [...]

رفتار نابهنجار

در روان‌شناسی و جامعه‌شناسی، رفتار نابهنجار تعریف علمی دارد و تحت عناوینی مانند افراط و یا تفریط معنی نمی‌شود. در منحنی بهنجار، نابهنجاری یا واریانس مقدار و میزان پراکندگی خروج از میانگین، حد وسط است. در روان‌شناسی با توجه به پتانسیل قوی هوش (فردی و اجتماعی) میل به میانگین حد وسط همیشه وجود دارد.

(حمید ژیان پور)

والدین ایثارگر

(مرضیه داوودپور)

در هر کاری افراط بد است و این کار نرمال نیست. هر کس حقوقی در زندگی دارد ازجمله والدین که باید در مورد خود رعایت کنند. ایثار زیاد برای طرف مقابل اثرات منفی هم دارد ازجمله فرزندی که مورد آن قرارگرفته احساس گناه می‌کند که طرف ایثارگر از زندگی‌اش به خاطر من لذت نبرد و دیگر این‌که او را وابسته می‌کند. یکی از دوستان ما دختر جوانی است که در یک شهر اروپایی فوق‌لیسانس می‌خواند و با دو دختر آمریکایی ازجمله آرژانتینی هم‌خانه است[...]

نقد و تحلیل

عرصه تعاملات میان انسان‌ها تحت عناوینی که تعریف منقبضی از رفتار افراطی را نشان می‌دهد، قرار نمی‌گیرد. تعامل، مدلی منقبض و منسجم و از پیش تعریف‌شده نیست که بتوان نام خاص مانند والدین ایثارگر، والدین غیرفعال و غیره بر آن گذاشت. نابهنجاری و غیر نرمال بودن در منحنی رفتار والدین و فرزندان وجود دارد اما جهت حرکت و مسیر آن ثابت فرض نمی‌شود تا بتوان نام و عنوان افراط و یا تفریط را بر آن گذاشت [...]

درود و سلام

(متن از صفحه سردار من)

چه زمانی به کسی درود می‌فرستید؟ زمانی که کار یا حرف کسی را پسندیده و تحسینش می‌کنید. پس درود حاوی عشق محبت و انرژی مثبت شماست برای فرد و فرستادن درود بر کسی یعنی فرستادن بهترین آرزوها که در یک واژه خلاصه‌شده است... اما سلام، سلام از ریشه "سلم" یعنی سر به فرود آوردن و به معنی تسلیم و تواضع شما در مقابل شخصی دیگر است. سلام از فرهنگ عرب گرفته‌شده و برای آن فرهنگ که دائماً در جنگ و خونریزی بودند حاوی این پیام بود که من جنگی با شما ندارم و ثواب سلام هم از اینجاست که لااقل تسلیم می‌شوی و سالم می‌مانی[...]

نقد و تحلیل

اگر ريشه و معني لغوي سلام را "سلم" بگيريم تا اينجا آن را به لحاظ لغوي در زبان عرب درست معني کرده‌ایم.

در متن مورد تحليل، معني و ريشه لغوي "سلام"، محتواي سلام محسوب می‌شود. متن فوق در توضيح سير تحول و تطور مفهوم معني لغوي زبان، آن را به زمينه استفاده از معني (سلم) ربط می‌دهد، بنابراين توضيح زمينه استفاده از كلمه "سلام"، زمينه است [...]

زناني كه تأیید و پذيرش پدر را احساس کرده‌اند

(مورين مورداك)

زناني كه تأیید و پذيرش پدر را احساس کرده‌اند، اطمينان دارند كه از سوي دنيا پذيرفته خواهند شد. علاوه بر اين، رابطه مثبتي با وجه مردانه روان خود يا آنيموس برقرار می‌کنند.

نقد و تحلیل

احتراماً ازآنجایی‌که مباني نظري روان‌شناسی دامنه مرتبط با پژوهش‌های بنيادي و كاربردي است، استناد به گزيده محتواي مطالب، موجب نقض غرض محتواي علمي مباني نظري روان‌شناسی است و نمی‌تواند مورد تأیید و استناد علمي قرار بگيرد. ازاین‌رو به نظر می‌رسد در روان‌شناسی علمي، باليني و آكادميك، استفاده از گزيده مطلب، سخن قصار (كوتاه) و موجز، مطلوب به‌فایده نيست.

(حمید ژیان پور)

نامه

(محسن سرخوش)

سلام لیلی جانم. احتمالِ اینکه این کاغذ به تو برسد حتی از دیدار دوباره‌مان هم کمتر است؛ اما این تنها راهی است که می‌توانم در این دقایق خودم را کنار تو احساس کنم.

لیلی جانم، امروز عملیات لو رفت. الآن دوروبرم پُر است از خون، از نفرت، از خشم، از بدن‌های تکه‌تکه‌ی دوستانم که دیشب باهم می‌گفتیم و می‌خندیدیم. از خاطراتمان با خانواده‌مان می‌گفتیم. حالا آن خاطرات دارند بالای سر هر جنازه‌ای شیون می‌کنند؛ اما لیلی جان، بگذار راستش را بگویم، وسط این دشتِ وحشت‌زده، از فرشته‌ها خبری نیست[...]

نقد و تحلیل

در مورد اين متن نمی‌توان اظهارنظر تفسيري و تحليلي نكرد. به‌دقت چند با آن را مطالعه كردم. متن در ظاهر، منسجم و محكم پيچيده شده است؛ اما در باطن، منسجم نيست و در بطن هسته‌ای پيچيده شده است كه با بيرون كشيدن آن فرم و محتواي متن متأسفانه از هم می‌پاشد.

در هر متني هسته متن عنصر محركه متن است و مانند خون در پيكره متن بايد جاري باشد. در اين صورت هر بخش و پاراگراف از متن، معرف كليت واحد ماهيت هسته متن است و به‌تنهایی بايد بتواند از هويت فاخر هسته دفاع كند[...]

گور دسته‌جمعی بود آن پناهگاه

(محمد فاضلی)

- سال‌های وحشت جنگ و حمله هوایی عراق بود و وسط حیاط مدرسه ما یک پناهگاه ساخته بودند. آژیر قرمز که به صدا درمی‌آمد، چهارصد پانصد نفر دانش‌آموز دوره راهنمایی، وحشت‌زده به سمت دو در ورودی پناهگاه حمله می‌بردیم. پناهگاهی تاریک که کودکانه تصور می‌کردیم اگر بمب بر سر آن بریزد در امان خواهیم بود؛ چه تصوری خامی. بمبی اگر به آن پناهگاه می‌خورد، گور دسته‌جمعی ما می‌شد [...]

نقد و تحلیل

متنی پیش روی با عنوان "گور دسته‌جمعی بود آن پناهگاه" در کانال "اهل قلم و فرهنگ" منتشر شده است. متن 9 پاراگراف دارد و به موضوع ترس ناشی از التهاب در جامعه می‌پردازد. نویسنده عضو هیئت‌علمی دانشگاه شهید بهشتی است و در حوزه جامعه‌شناسی سیاسی و شهری فعالیت دارد در این نوشتار متن موردنظر، تحلیل و نقد می‌شود [...]

صمد بهرنگی

نگاه صمد بهرنگی از دهلیز ایدئولوژیک عبور می‌کند. به‌جای آسمان به‌سوی پهنه دریا می‌شتابد و در آن مستغرق می‌شود. دریا او را در کام خود می‌بلعد و ما با یاد او، خود را به او نزدیک می‌بینیم. اما محمود دولت‌آبادی از بالای سر ایدئولوژی سبک‌بال و چالاک مانند عقاب عبور کرده است در اوج و به‌سوی پهنه آسمان درحرکت است. ما همه با صدای پرمعنی او که پی‌درپی و دم‌به‌دم، از دور به ما می‌رسد، به او نزدیک می‌شویم. صمد بهرنگی بیش از این کامیاب نبود تا فرصت غوص در دریا را بیابد. اگرچه به نظر من اگر فرصت هم می‌یافت راه او بی‌بازگشت بود؛ زیرا او به‌جای اوج گرفتن به فرورفتن می‌اندیشید. کسی نمی‌تواند تصور کند که از آن‌همه ماهی که قصد پهنه دریا را می‌کنند کدام­ها به دریای فرو برنده، می‌رسند. مهم شهامت رفتن نیست. مهم شهامت تحمل کردن، برای تأمل کردن دررفتن است.

صبوری سخت است. سخت. بسیار سخت ...

(حمید ژیان پور)

جنگ

زندگي بدون جنگ قابل‌تصور نيست. جنگ نوعي تقابل براي رسيدن به نقطه تعادل است. فرزند انسان از بدو تولد تا مرگ در حال تعادل جويي است. او براي بقاي متعادل و سازگاري با شرايطي كه تعادل را برهم می‌زنند با هر آنچه او را احاطه كرده است، می‌جنگد تا در فرآيند جذب و انطباق به نقطه تعادل برسد. تعادل يابي فرايندي شناختي است و پيش از آن‌که نتيجه نزاع بيروني باشد، محصول فرايندي دروني است. بنابراين جنگ در دو جزء مهم دروني و بيروني قابل‌بررسی است [...]

نقد و تحلیل فیلم

سريال پايتخت ٥

متأسفم كه بيان كنم؛ به نظر من، سازندگان سريال پايتخت ٥ فضاي معطر بهاري خانه‌های مردم ايران را در نوروز ١٣٩٧ آلوده به بوي خون و گوگرد و تعفن اجساد نمودند. فرزندان نونهال ما در بهار دلكش، خنده‌های تلخ را در فضاي نمایش تراژیک تجربه كردند. درگيرهاي غیرمنطقی و خسته‌کننده‌ای كه در فرم و محتوا از ضعف ساختاري برخوردار و داراي جهت‌گیری به سمت تلقين باورهاي بدبينانه به صلح و امنيت در آينده پيش رو است[...]

نظر پروفسور اسمیت درباره ایرانیان

(پروفسور اسمیت)

نقد و تحلیل

این‌گونه مطالب که بریده و در چند خط ارائه می‌شوند اعلامیه‌ای است که حاوی نظریات علمی نیست. ما نیاز داریم تا محتوای کامل سخنرانی دکتر اسمیت را کامل ازنظر بگذرانیم و با توجه به دیدگاه علمی ایشان اسناد و شواهد متکی به منابع معتبر را بررسی نماییم. اینکه فردی ادعا کند "ایرانی نمی‌تواند مسلمان باشد" یک ادعا است و نمی‌تواند تا آن اندازه وجاهت علمی داشته باشد تا تأمل و تعقل ما را برانگیزد[...]

نقد چندوجهی

(شهین راکی)

هر متنی می‌تواند حاوی نکات مثبت و منفی باشد و نقد باید چندوجهی باشد.

نقد و تحلیل

اصطلاح نقد خوب مطلق، تعريف علمي ندارد. بديهي است كه اساساً هر چيزي كه خوب مطلق فرض شود از دايره نقد خارج می‌شود.

اصطلاح نقد بد مطلق، تعريف علمي ندارد؛ و بديهي است هر چيزي كه بد مطلق فرض شود نقد نشده است بلكه بد مطلق فرض شده است [...]

صنف فرآموش‌شده

(مرضیه داوود پور)

زندگی در پیاده‌رو می‌جوشد. از محل کارم به پایین نگاه می‌کنم. بساطی‌ها هرکدام به فراخور حال خود، روی تکه پلاستیکی بزرگ یا چادر برزنتی کهنه یا روفرشی سوراخ‌سوراخ بساط خود را گسترانیده‌اند. جوراب‌فروش‌ها، هر سه، کنار یکدیگرند. غیر از جوراب، زیرپوش ارزان‌قیمت هم دارند. از همان‌هایی که با یک‌بار شستن، کج‌وکوله می‌شود. بعضی‌ها ساکت کنار بساط خود ایستاده‌اند ولی اغلب به‌طور منظم فریاد زده جنس خود را تبلیغ می‌کنند. بعضی روی صندلی شکسته‌بسته و زهوار دررفته‌ای نشسته‌اند. یکی از آن‌ها هر یک ربع ساعت یک‌بار با لهجه مخصوص می‌گوید: جوراب، جوراب[...]

نقد و تحلیل

"زندگی در پیاده‌رو می‌جوشد. از محل کارم به پایین نگاه می‌کنم"

نویسنده، نگاه مخاطب را از پایین به بالا می‌آورد و در جایگاه امن، او را از بالای سر متن عبور می‌دهد. به نظر می‌رسد برای مخاطب این تجربه لذت‌بخش کنجکاوی او را در شناخت زوایای پنهان نادیده‌ها تا حدودی ارضاء می‌کند. داستان از چند اپیزود تشکیل‌شده است که یکدیگر را کامل می‌کنند. مخاطب از بالا روایتی کامل از فضای نادیده را به شکل پیوسته درک و نگاه خود را در تهییج بیشتر کنجکاوی برای دیدن زوایای پنهانی از نابهنجاری‌ها، دقیق‌تر می‌کند[...]

رنج انسان رنجور امروز، چگونگی درک مفهوم ایمان است

ما بر سر مفاهیم با هم صحبت می کنیم و آن را تا رسیدن به کنه ذات آن  می کاویم. اگرچه کنکاش در ذات مفاهیم صرفاً برای دست‌یابی به کنه آن نیست و مهم‌تر این‌که ما نمی‌توانیم مدعی شویم که در کنکاش فلسفی توانسته‌ایم به تعریف دقیق و مشخصی از ماهیت مفهوم برسیم و کنه ذات آن را معرفی کنیم. واکاوی در بن و ضمیر مفاهیم بر غنای کارکردهای عملیاتی آن می‌افزاید. مشاوره یکی از حوزه‌هایی است که سخت وابسته و نیازمند استفاده از کارکردهای عملیاتی و کاربردی مفاهیمی است [...]

درد این است. درمان کجاست؟

(کمال اسماعیلی)

سقوطی که جامعه‌ی به‌ظاهر علمی ما بخصوص در حوزه علوم انسانی چند صدسالی است دچارش شده است. حفظ کردن و حاشیه‌نویسی و درنتیجه سنگینی دایره اطلاعات و محفوظات است.

بدون فهم و حتی لحظه‌ای درنگ و اندیشیدن در خود (خود تاریخی) و نتیجه‌اش: سقوط، سقوط در فوران‌های اطلاعاتی پوپولیستی، بی‌هویتی و تکرار مکرر تاریخ؛ و خستگی و درماندگی و له‌له زدن در زیر بار تاریخ نا اندیشیده[...]

نقد و تحلیل

"سقوطی که جامعه‌ی به‌ظاهر علمی ما بخصوص در حوزه علوم انسانی چند صدسالی است دچارش شده است." این چند صدسال، مبالغه است و قابل‌اثبات نیست. همین چند صدسال می‌دانید چند سال از عمر یک تمدن است؟ خودزنی تا این حد [...]

هر چه ما را گریاندند...

(عرفان نظر آهاری)

هر چه ما را گریاندند بر خندیدن مصرتر شدیم

هر چه برایمان غم و اندوه آوردند به شُكر و شادی مشتاق‌تر شدیم

هر چه ناامیدمان کردند امیدوارتر شدیم و هر چه از مرگ گفتند بیشتر در پی زندگی دویدیم.

نقد و تحلیل

به نظر من محتوای این سخن، حاصل تأملات فلسفی نیست و به سمت نتایج عمیق و منبسط ذهنی حرکت نمی‌کند. این بیان نوعی جهت‌گیری به سمت نتایج مصادیق عینی است و به‌جای تأکید بر مفاهیم پیچیده زندگی، بر کاربرد مصادیق عینی مفاهیم تأکید می‌کند. تأکید بر جهت‌گیری کاربرد مفاهیم، سخن را از وجاهت تأمل فلسفی خارج و در سطح مشاوره روان‌شناسی، پایین می‌آورد در این صورت از شدت دامنه تأثیر آن می‌کاهد [...]

تغلب زمینه بر متن

دقایقی پیش از مسیری در صحن مطهر حرم رضوی عبور می‌کردم. گروهی با تجهیزات کامل در حال ضبط فیلم بودند. کارگردان به‌دقت هنرپیشه‌ها را هدایت می‌کرد. کنجکاو شدم، دقایقی ایستادم. رفتار کارگردان را زیر نظر گرفتم، چشم در چشم هنرپیشه‌ها با وسواس، حرکاتشان را تنظیم می‌کرد. لباس، حالات چهره، اطفارشان، بخشی از داستان فیلم را آشکار می‌کرد. موضوع کرامات حضرت رضا (ع) بود. تصویری از فضای ملکوتی حرم، سناریوی فیلم بود. کارگردان و عوامل فیلم عینک تیره بر چشم داشتند [...]

سیزده­ بِدَر!...

(مسعود مشهدی)

_عِصمَت خانُم­جان شما سیزدَه بِدَر کوجا رَفتِن خواهر؟...

_مُو هَر سال هَمی جَعفَرُم میامَد دُنبال سَرُم مِرَفتِم بیرون خواهر جان!... پِریروزَم زنگ زَدِگ گفت هوا سرده نِنِه مایَم جایی نِمِرِم به هم خَنَه ما هَستِم!... مُویَم گُفتُم خایلُه خُب!... دیروزَم که سیزده بود پیش از ظهری دیدُم هوا چی خوبه دِلُم وُی نِستاد سِبزِنارِه وَرداشتُم یک موشتی یَم تُخمِه رِختُم تو نایلون فِلِیزِر با یک دوتا سیب راه افتادُم طِرَف کوسَنگی!... گُفتُم بُرُم بَلکُم دِلُم وابِره [...]

نقد و تحلیل

"مُو هَر سال هَمی جَعفَرُم میامَد دُنبال سَرُم مِرَفتِم بیرون خواهر جان!... "

اگر جعفر هرسال دنبال مادر می‌آمده تا او را به سیزده‌بدر ببرد، چگونه است كه اين بار او به دليل واهي، اين كار را انجام نمی‌دهد. محتواي جمله مادر نشان می‌دهد، جعفر هرسال، مادر را به سيزده نمی‌برده است.

سه كلمه كليدي در جمله وجود دارد كه واكاوي در مفهوم معاني ضمني آن، نشان می‌دهد، بيان روايت گونه مادر (عصمت خانم) با استفاده از كاربرد اصطلاحات غني و اصيل زبان و لهجه مشهدي، بيان مفهومي است و رفتار فرزند با مادر را دقيق تبيین می‌کند[...]

تعهد رو به بچه هاتون یاد بدید

(پویا زِد)

تعهد رو به بچه هاتون یاد بدید. تعهد تو رابطه، تو رفاقت، تو کار و... . این کثافتی که مشاهده می‌کنید نتیجه "فقط گلیم خودتو از آب بکش" پدر و مادرامونه.

نقد و تحلیل

در ارتباط با این متن بیان می‌شود که نوعی آشنایی‌زدایی است از چهره‌های همواره تقدیس شده، اما من می­انديشم؛ در زبان منطق انساني، هیچ‌چیز تا آن اندازه همواره مقدس باقي نخواهد ماند تا نياز به آشنایی‌زدایی داشته باشد. با تأکید بر كلمه "همواره" و "آشنایی‌زدایی" جمله فوق (آشنایی‌زدایی از چهره‌های همواره تقديس شده)، گزاره منطقي به نظر نمی‌رسد زيرا از دو جزء متباين در مفهوم تشکیل‌شده است كه كلمه "همواره" و "تقدس" در مفهوم با يكديگر متباين هستند [...]

خاک خوب

(نادر ابراهیمی)

‎قلب، خاک خوبی دارد. هر دانه که در آن بکاری، از هر جنس، از همان جنس، صدها دانه برمی‌داری.

نقد و تحلیل

بيان اديبانه در كليت خود، داراي ساختار فلسفي است و نشان‌دهنده تأملات باطني نويسنده در توجه به نتايج ذهني و عيني گزاره‌های فلسفي است. گزاره‌های فلسفي در اولين و درونی‌ترین مرحله به نتايج پیچیده‌تر ذهني منتج می‌شود كه در ساختار، داراي تسلسل در بيان يا منطق طولي است [...]

بنگاه!...

(مسعود مشهدی)

پیرمرد بنگاهی شصت سال رو راحت داشت... شال سیّدی و جای مُهر روی پیشونی قیافه ظاهر الصلاحی بهش داده بود... مخصوصاً تسبیحی که تند­تند می چرخوند و زیر لب ذِکر می گفت!... دَر ِبنگاه که باز شد صاحب بنگاه سرش رو بلند کرد و نگاهی به زن و دختر همراهش انداخت... زن چهل و پنج شش ساله بود و دختر همراهش پونزده شونزده ساله... زن سلامی کرد و گفت: حَج اقا اتاق خالی دِرِن؟ پیر مرد بنگاهی انداز وراندازی کرد و گفت: چَن نِفَرِن حواهر جان؟ زن گفت: مُو با هَمی دُختَرُمُم حَج اقا... دونِفَر[...]

نقد و تحلیل

به نظر من قابل‌تصور نیست که هیچ جامعه‌شناس، روان‌شناس و یا فیلسوفی بتواند تا این اندازه تظاهرات یک رفتار بیمارگونه را در عین ظرافت و لطافت، به‌روشنی و وضوح بیان کند تا جایی که زوایای انگیزه پنهان شکل‌گیری بروز یک رفتار، برای مخاطب به‌سادگی قابل‌درک و آموزنده باشد[...]

خاطره

دكتر فتاحي قاضي، سيگاري را آتش زد، دود سيگار را كه بيرون می‌داد، رنج‌ها و دردهايش را با آن، به آسمان می‌فرستاد. به من نیم‌نگاهی كرد. گفت: "حرف‌هایم را به سيگار می‌گویم. دكترها بيخود می‌گویند سيگار مضر است."

استاد، پكي به سيگار زد. سيگار ميان انگشتانش، مانند پرنده‌ای بی‌تاب پريدن بود.

سرش را كه بالا آورد گفت:

می‌دانی زندگي چيست؟

نرم و لطيف به چشمان پرسشگر من نگريست.

گفت: "زندگي همين فاصله انتظار بين كبريت كشيدن تا روشن شدن سيگار است".

آرام پلك زد و زير لب گفت بلي.

(حمید ژیان پور)

عيد "نو شدن" تجربه‌ای به‌سوی سلامتي

همه ما مشکلاتی را تجربه کرده‌ایم، كه دوست داريم از آن روایت‌های مختلفی بیان کنيم و در نوعی بیان روایی شعر و نثر و داستان و گفتگو و غیره دربغلطيم. به نظر می‌رسد، این تا یکجایی خوب است كه بتواند ما را به رؤیای آرامش نزديك كند؛ اما درست از یکجایی به بعد باید حواسمان باشد که در غلتیدن در رؤیای سلامتی، راه روشن و واقع‌بینانه‌ای به‌سوی سلامتی نیست. برون‌رفت از رؤیای سلامتی و مواجهه با واقعیت، الزامي فلسفي است و برای رسیدن به آن‌که آرمان همه انسان‌های سالم است، باید از رؤیای سلامتی بیرون بیاییم و برای آن کمتر شعر بگوییم.

(حمید ژیان پور)

احمد فردید

به نظر من، احمد فرديد، باآن‌همه عظمت انديشه، عمیق‌ترین مفاهيم فلسفي را كه در عين بداهت و روشني است، در ابهام انگارهاي سياسي متأثر از زمان خود، فروبرد و بر چهره منور و زيباي فلسفه غباري تيره افكند.

روحش شاد.

 (حمید ژیان پور)

داريوش شايگان

داريوش شايگان، تکه‌های وجود خويش را در رؤیای انبساط مفاهيم فلسفي، به پرواز درآورد. او بخت يار بود كه رؤیایش انبساط فلسفه بود. در اين سلوك، او يكي از فرهيختگان مهذب مكتب انديشيدن و فلسفيدن محسوب می‌شود.

"رحم الله معشر الماضين

كه به نيكي روزگار سپردندي"

(حمید ژیان پور)

انتظار

 انسان به انتظار زنده است. انتظار انسان را به شوق می‌آورد.

(حمید ژیان پور)