متن و منتقد

ابتدا و انتها

می‌اندیشم؛

ابتداي هر چيز، انتهاي آن است كه ممكن است هرگز آغاز نشود.

آنچه تداوم می‌یابد، ازلي و بی‌آغاز است.

(حمید ژیان پور) 

توان روانی انسان

به نظر می‌رسد؛

رویکردهای روان‌درمانی در روان‌شناسی، مبتنی بر تأیید این موضوع که قابلیت بالقوه توان روانی انسان در بهبود ناهنجاری‌های شناختی و رفتاری میل به منحنی بهنجار در بازیافت سلامت درمانی برخاسته از خصیصه‌های ذاتی فرد است، قرار دارد؛ بنابراین روان‌درمانگر و یا روان‌شناس آگاه با توجه به خصیصه‌های ذاتی و هویتی فرد، متناسب با توان روانی درمان‌جو از روان‌شناسی به‌عنوان ابزار تعدیل‌کننده استفاده می‌کند. در این صورت به نظر می‌رسد فرآیند درمان، فردی و خودانگیخته و پیش‌تر توسط فرد آغازشده است. این باور که روان‌شناس به‌خودی‌خود و با استفاده از الگوها و روش‌های درمانی، مصدر و منبع درمان محسوب می‌شود، محل مناقشه است...

(حمید ژیان پور)

پول و زور و نور

می‌اندیشم؛

برخي آدم‌ها با پول آرام می‌گیرند.

عده‌ای ديگر با زور آرام می‌گیرند.

و مردماني قليل بی‌تاب‌اند تا با نور آرام گيرند.

(حمید ژیان پور)

اطلاعات

می‌اندیشم؛

همیشه مقداری اطلاعات براي ارائه وجود دارد که دانش محسوب می‌شود. دانش، بدون گفتگو، تحلیل و نقد، فاقد وجاهت ارزش برای گسترش علم است...

(حمید ژیان پور)

رابطه معشوق و منظور

می‌اندیشم؛

شعر عمیق، نوعي بیان فلسفی است که از دلالت رابطه معشوق و منظور عبور کرده است و در گستره عظمت ناپیدای ابهام زیبایی‌های ناشناخته، مستغرق اندیشه است.

(حمید ژیان پور)

شهرت و لیاقت

می‌اندیشم؛

لياقت تدريجي است...

آنچه به‌یک‌باره به دست می‌آید، شهرت است، لياقت نيست...

(حمید ژیان پور)

پرگویی

می‌اندیشم؛

ایدئالیست‌ها، در بیان تقصیراتی که ازنظر آنان متوجه مردم است، روشنفكراني هستند كه مردم را برعلیه خودشان می‌شورانند و به‌روشنی و شفافیت منطق ایدئالیستی، پرگویی می‌کنند...

(حمید ژیان پور)

سکوت

می‌اندیشم؛

سکوت، تسلیم در برابر ابهام است...

زندگي با ابهام آغاز می‌شود. در یقین به اوج می‌رسد. در سکوت به انتها نزديك می‌شود و این‌گونه است که زندگي دوباره آغاز می‌شود...

(حمید ژیان پور)

بادبادک

(نسرین قربانی (کتاب اگر نگویم))

احساس می‌کنم داخل سرم پر از بادبادک‌هایی است که می‌خواهم انگشت‌هایم را در تک‌تکشان فروکنم و بترکانمشان. کاش می‌شد گاهی زمان را به حالت سکون درآورد.

نقد و تحلیل

اين فرض كه فضاي سر "پر" از بادبادک‌هایی است كه از هوا انباشته است، در اين صورت با تركاندن آن، فضاي سر تهي خواهد شد.

در اينجا استفاده از كلمه "پر" به معناي انباشته و مملو، بر بی‌مفهوم بودن عملي كه تداعی‌کننده فضاي تهي است تأکید و به نظر می‌آید خواننده را با مسئله‌ای كه مربوط به سر پرهیاهو است، مواجه نخواهد کرد.

وقتي انگشت‌ها در بادبادك فرو می‌رود، دست كه نماد محيط خارجي است مانند سر به فضايي تهي و گرد تبديل می‌شود زيرا انگشت وجود نخواهد داشت.

مسئله اصلي در تبيين مفهوم انتزاعي متن به استفاده از كلمه "پر" بازمی‌گردد.

با توجه به توضيح، متن این‌گونه بيشتر معنا می‌یابد.

احساس می‌کنم داخل سرم بادبادک‌هایی است که می‌خواهم انگشتم را در تک‌تکشان فروکنم و بترکانمشان...

(حمید ژیان پور)

فرهنگ مطالعه، بایدها و نبایدها

به نظر می‌رسد، ایدئولوژیست­ ها، کسانی که بایدها و نبایدها را محرک و جهت دهنده حرکت‌های فرهنگی می‌دانند، از فرهنگ مطالعه سخن می‌گویند و آن را به‌عنوان "رفتار فرهنگی و پدیده‌ای اجتماعی که از ساختار اجتماع متأثر است" فرض می‌کنند. همچنین محتمل است پیامد ناراستی‌ها و انحراف‌های فرهنگی جامعه را معلول کج‌روی از بایدها و نبایدها در نظر بگیرند. این بدان معنی است که پویایی درونی و منطقی ساختار جامعه به قواعد برخاسته از نظام ایدئولوژی، وابسته است و ساختار اجتماع معلول تعیینات بایدها و نبایدها است. موضوع آسیب‌شناسی فرهنگ مطالعه در تعریف و ماهیت، محل مناقشه است و نیازمند واکاوی روش شناسانه فلسفی است.

(حمید ژیان پور)

گفتگو

وجه مشترک ادبیات و شطرنج

مجتبی تجلی:

حداقل یک وجه مشترک بین ادبیات و شطرنج وجود دارد و آن مثل معروف است که می‌گوید: تا وقتی بلد نیستی همه می‌خواهند یادت بدهند و وقتی یاد گرفتی همه دوست دارند شکستت بدهند.

حمید ژیان پور:

ارتباط ساختاری به‌مراتب پیچیده‌تری بین ادبیات و شطرنج وجود دارد.‌ ناباکوف که خود قهرمان سن‌پترزبورگ بوده جایی گفته است ذهن رمانی‌اش برآیند دو محرک است؛ شطرنج و پروانه ‌شناسی! او در رمان «دفاع لوژین» کلمات را به‌مثابه‌ی مهره‌ها در نظر می‌آورد.

به گمانم فردوسی که واصف یکی از درخشان‌ترین مواجهات شطرنجی در تاریخ ادبیات است خود شطرنج‌بازی تمام‌عیار بوده است.

به نظر من، ادبیات، بازی نیست. درحالی‌که بازی، دوطرفه است، ادبیات بی‌طرف است [...]

گفتگو

اندیشه

آقای فرهادی:

می‌اندیشم

هرکسی بر آن می‌اندیشد که در خود سراغ ندارد.

چراکه داشته‌های واقعی را نیاز به اندیشه مجدد نیست.

سادات هاشمی:

این سؤال برایم پیش آمد که چطور دست‌ساخته‌های بشری و طبیعت و هر چه در این جهان وجود دارد، نیاز به بازآفرینی، بازسازی و بهسازی مجدد دارد تا از بین نرفته و حفظ و یا بهبود و ارتقاء پیدا کند. پس چرا نباید اندیشه انسان و آنچه در درون آدمی می‌گذرد، نیاز به بازاندیشی مداوم نداشته باشد [...]

امید واهی

می‌اندیشم؛

آرزو، مادر اميد است...

اميد، بخش مهم واقعيتي است كه به آينده مرتبط است...

در جهان ناآرام كه صلح، آرزويي دست‌نیافتنی است، اميد واهي، واقعيت ملموس دارد...

(حمید ژیان پور)

پاييز خزان‌زده

می‌اندیشم؛

انسان متعالی، مانند پاييز، خزان‌زده است. بيشتر از آن‌که چيزي به دست بياورد، ازدست‌داده است و بيشتر از آن‌که چيزي نگه دارد، عاشقانه آن را در می‌بازد...

(حمید ژیان پور)

شعر و رؤیا

می‌اندیشم؛

شعر، جهان بی‌کرانگی و نامتناهی رؤیای رهايي انسان از آزادي است...

رؤیاها را پایانی نیست.

ما با رؤیاهایمان جاودانه می‌مانیم...

(حمید ژیان پور)

پاییز

می‌اندیشم؛

پاییز، نماد باورهایی است که در حزن عاشقی، رنگ می‌بازد و بر جان ما وهم می‌پاشد...

(حمید ژیان پور)