گفتگو
فلسفه یا ریاضیات
حمید ژیان پور
مردمان توسعهیافته براي پيچيدگي احترام قائلاند. پيچيدگي را میستایند و آن را میآموزند.
مردمان توسعهنیافته بهجای فهميدن پيچيدگي در رزم و بزماند از نردبان سادگي بالا میروند و از بلنداي توهم براي شكوه و عظمت خويش داستانهای جاويد و اسطورههای هابيل و قابيل میسرایند و خود را وارثان زمين مینامند.
غافل از آنكه جهان پیچیدگیها؛
جهان رزم نيست،
جهان بزم نيست،
جهان فلسفه است.
محمد آزادی
بسیاری معتقدند، جهان امروز، دگر جهان فلسفه نیست، جهان ماورا انگاری نیست، جهان ریاضیات است، جهان محاسبات است و هر چه در قالب ریاضیات نگنجد مردود است.
حمید ژیان پور
نمیدانستم.
محمد آزادی
مگر پیروان استیون هاوکینگ غیرازاین میپندارند، نظریه تکامل استوار بر ریاضیات است و بینش عینی و معادلات زیستی که همه بر مبنای ریاضیات است و علوم، نه فلسفه.
حمید ژیان پور
پيروان هاوكينگ غیرازاین میپندارند كه توانستهاند پيچيدگي نظريه هاوكينگ را بفهمند؟
محمد آزادی
متوجه نمیشوم، یعنی میپندارند که همه جهان هستی و اثبات آن بر اساس فلسفه است؟
حمید ژیان پور
اگر بر رياضیات هست، شما همين مطالب خودتان را مبتني بر زبان معادلات رياضي براي ما بيان كنيد.
رياضيات ابزار تكامل علم است نه منشأ و منبع آن. زبان رياضیات به اثبات تكامل میپردازد نه تبيين تكامل. اثبات پس از تبيين است. به خاطر داشته باشيد، فهميدن مقدم بر اثبات است. ممكن است ما چيزي را بفهميم درحالیکه نتوانيم آن را اثبات كنيم.
محمد آزادی
مسئله را سخت نکنید.
فلسفه برای اثبات کردن است و ریاضیات اثبات عینی و معقول و مفهوم و معلوم.
فلسفه سعی در اثبات مسائلِ حتی غیر مشهود را دارد. ریاضیات آنچه را که هست و عینیت دارد را یا اثبات میکند و اگر با علم اثبات نشد را رد میکند. چیزی را که با ریاضیات و فرمول و محاسبات زیستی مغایرت دارد را نمیپذیرد.
کلیت نظریه داروین بر عینیات و علوم و مشاهدات است، مثلاً خلقت انسان، تولد کهکشانها و زمین و... و آنچه را که مستشرعین و فلاسفه در پی تفهیم و باوراندنِ آن هستند، اگر با علوم جاری و ریاضیات قابلاثبات باشد میپذیرد و الا رد میکند. حالا من چه چیز را با ریاضیات ثابت کنم؟
حمید ژیان پور
فهميدن مانند گستره عمق اقيانوس قابلرؤیت نيست. فلسفه امكان رؤیت بخشهای عميق اقيانوس معرفتشناسی هستي را براي ما فراهم میکند و جسارت كنكاش عالمانه، با استفاده از ابزار علوم را فراهم میآورد.
محمد آزادی
فلسفه عمق اقیانوس را برای ما حدس میزند؟ مثلاً اقیانوس آرام چقدر عمق دارد؟
حمید ژیان پور
اگر سخت است، شما با زبان ساده رياضي تنها يك مورد از تكامل هستي را كه رياضیات اثبات كرده است براي ما بيان كنيد.
محمد آزادی
شما بفرمایید، بیگ بنگ با فلسفه اثبات میشود یا با علوم نجوم و اخترشناسی و زیستشناسی و کدامیک از این علوم وابسته به علم ریاضیات نیست؟
تکامل را چگونه میشود با فلسفه بیان کرد وقتی فلسفه در پیچیدگیِ شناسایی و حتی تشخیص مسافت و سرعت نور و جِرم و خلأ و جاذبه و... کمیتش لنگ است؟
حمید ژیان پور
اعلم به سراغ حدسيات و فرضيات میرود، اگر حدس نمیزد علم به سراغ اثبات آن نمیرفت؟
محمد آزادی
کدام اعلم که فقط بر پایه فلسفه اندیشهاش را پایهگذاری کرده است را میشناسید که بابیان فلسفیاش ثابت کرد فاصله زمین تا خورشید یکصد و پنجاه میلیون کیلومتر است؟ کدام فیلسوف را میشناسید که ثابت کرد عمر فلان کهکشان هفتاد میلیون سال نوری است؟
حمید ژیان پور
عمق اقيانوس هستیشناسی.
محمد آزادی
مبحث ما، معرفتی نیست. بحث سر فلسفه است و ریاضی. جنگ معرفت برای بعد باشد.
حمید ژیان پور
ميان گفتگو تعيين تكليف میکنید.
محمد آزادی
تعیین تکلیف نیست. از این شاخه به آن شاخه پریدن در مناظرات، حق را بهطرف میدهد که حتی تذکر بدهد.
حمید ژیان پور
علم به سراغ حدسيات و فرضيات میرود، اگر حدس نمیزد علم به سراغ اثبات آن نمیرفت.
محمد آزادی
واژه اعلم را جواب دادم نه علم، اعلم کسی که در علمِ تشرع آگاهترین است.
حمید ژیان پور
اكنون كودكان دبستان دور، مساحت زمين و فاصله زمين تا خورشيد را میدانند. موتور جستجوي گوگل، اكتشافات علمي را يكجا در خود ذخيره كرده است.
راستي شما چرا با زبان رياضيات و علوم تجربي سخن نمیکنید؟ چرا به زبان رياضيات شعر نمیگویید؟
محمد آزادی
به قول فرمایش شما، بچههای مدرسه هم اینها را میدانند پس لازم نیست سوار موتور گوگل شویم. آنجا که گفتید برای چه به زبان ریاضیات شعر نمیگویید، شوخی بود یا جدی؟
حمید ژیان پور
بديهي است كه منظورم اين نبود. خواستم بگويم كه اكتشافات علمي دانش محسوب میشود. آنگاهکه دانش از مسير آگاهي فلسفي عبور میکند به تفكر تبديل میشود. تفكر، هستیشناسی و معرفتشناسی جهان را تبيين میکند.
محمد آزادی
تفکر مقدم است بر دانش یا مؤخر؟
حمید ژیان پور
تفكر مسير است.
تفكر فرآيند است.
دانش مقدمه است.
حمید ژیان پور
از جايي كه ایستادهاید كمي بپيچيد، وقتتان تلف نشده است وگرنه "آزاد" نيستيد...
محمد آزادی
به قول مختار، از چیزی که میچرخد خوشم نمیآید.
خوش دارم بایستم و زیر پایم محکم باشد. از چتربازی خوشم نمیآید که به هیچ جا بند نیستی.
حمید ژیان پور
هر چيزي با پيچيدن محكم میشود.
فرزند آدم زير پايش سست است بهتدریج با پیچیده شدن محكم میشود.
مختار هم مختار نبود وگرنه بهجای اعتبار شمشیرش، از اختيار عقلش به نفع نهضت كربلا سود میجست.
محمد آزادی
از تقدم و تأخر فلسفه بر علم که گذشتیم، وارد مقدمات معرفت خواهیم شد. به نظر من، فعلاً مبحث راهی به معرفت ندارد.
حمید ژیان پور
كار به آنجا نخواهد كشيد...
محمد آزادی
پیچیدن از راه راست منحرفت میکند.
اهدنا صراط المستقیم، خواست و سخن آدم و ابناء آدم است. هیچکس تا این اندازه مختار نیست، گاهی موانع روزگار اختیار از بنیآدم سلب میکند، وگرنه همگان این نبودند که هستند و داستان کربلا این نمیشد که شد.
موضوعات مرتبط: گفتمان
برچسبها: گفتمان
