گفتگو
نظريه رشد پروفسور ژان پياژه

حمید ژیان پور:
بهعنوان يك فرد آگاه و يا متخصص درباره اين تصوير اظهارنظر كنيد.
آقای پیام:
یک کلمه: فنا
حمید ژیان پور:
كمي بيشتر توضيح بدهيد...
آقای پیام:
رسوخ ابتذال به عمق جامعه. نهادینه شدن حماقت و سطحینگری. در آینده نزدیک فنای تمام اصول جامعه سالم.
حمید ژیان پور:
به خاطر داشته باشيد موضوع موردبحث، "كودك" يا "نوجوان" است.
آقای پیام:
دقیقاً اشاره به رشد کودک و آینده نزدیک.
حمید ژیان پور:
بنابراين به نظر میرسد باید رشد تحولي كودك را موردبررسی قرارداد.
سادات هاشمی:
تکرار الگوهای رفتاری بزرگترها: مواظب رفتارهای خودمان باشیم زیرا فرزندان ما از ما میآموزند. تکرار الگوی فریب دیگران با وعدههای دروغین اما آرمانی برای رسیدن به مقصود؛ اما از جنبه دیگر میشود به شهامت بیان خواستههای درونی این کودک اشاره کرد.
حمید ژیان پور:
فرض كنيد شما معلم، مشاور، روانشناس و يا پدر و مادر هستيد. تحليل و روش مواجهه شما چگونه است؟
آقای رضایی:
میتوان اینچنین برداشت نمود که سیستم آموزشی ما خشک و کسلکننده است و باید از چیزهای جذاب برای آموزش کودکان استفاده کرد و محیطی دلنشین و دوستداشتنی برایشان فراهم نمود.
حمید ژیان پور:
بسيار خوب؛ اما نظر شما بهعنوان پدر و مادر و يا يك فرد متخصص و آگاه درباره اين كودك چيست؟
سادات هاشمی:
به نظر من بد نیست با تعدیل بعضی از خواستهها، فرصت تجربه کردن را به کودکان داد.
حمید ژیان پور:
بسيار هم خوب. شما كودك را تائید میکنید؟
آقای رضایی:
اصلاً. چون قدرت اجرای عمل به وعدههای خود را ندارد.
خانم محبوبه:
به نظرم نسلی را پرورش دادیم پرتوقع و به دنبال رؤیاهای دستنیافتنی.
افرادی که راحتطلبی در وجودشان نهادینهشده است چون میبینند بزرگترهای آنها از خودشان گذشتند تا این نسل در راحتی و آسایش باشد.
درعینحالی که بسیار آگاه هستند اما درک درستی از روزگار ندارند.
حمید ژیان پور:
به خاطر داشته باشيد كه من و شما بهعنوان پدر، مادر، معلم و يا متخصص بايد خودمان را بهجای كودك بگزاريم و از صدور حكم و يا قضاوت پرهيز كنيم. در اين صورت ما نياز به شناخت و تحليل ذهن كودك داريم.
آقای رضایی:
و فردا از همین ترفند برای پیشبرد اهداف خود استفاده خواهد کرد.
حمید ژیان پور:
منظورم عمل كودك نيست. بلكه موقعيت شناختي كودك است. "نحوه فكر كردن كودك"
شما كودك را چگونه درك میکنید؟
سادات هاشمی:
من باشم به کودک اجازه ریسک و تجربه را میدهم، البته باید در این راه آگاهانه هدایتش کرد تا خودش متوجه بشود که خواستههایش اشتباه است. کودک را باید در موقعیت و دنیای کودکانه خودش درک کرد.
حمید ژیان پور:
بر چه اساسي؟ يا علمیتر مبتني بر چه پارادايم يا رويكرد روانشناسی كودك را درك و هدايت میکنید؟
سادات هاشمی:
.
چون با رویکردها آشنا نیستم می توانم این طور بگویم که باید کودک با تجربه کردن و قرار گرفتن در آن موقعیت، به عواقب آن خواسته اشتباه پی ببرد.مثلاً بداند که با حذف ریاضیات، در دو خواسته دیگر مثلاً در حسابوکتاب در کافیشاپ یا مدیریت سفرهایش به مشکل برمیخورد.
حمید ژیان پور:
بسيار خوب.
خانم محبوبه:
همواره سعی دارم نوجوان را درک کنم. اما باور کنید طی ۲۴ سالی که در خدمتشان هستم از سلب مسئولیت بیشترشان نسبت به زندگی خودشان نگرانم. ما تاکتیکها را فراوان یادشان دادیم اما دریغ از ذرهای تکنیک و حتی در سادهترین مسائل زندگی. بچههای امروزی فکر میکنند بزرگترها همیشه باهاشون همراهاند و باید به آنها اتکا کنند.
سادات هاشمی:
به همین دلیل بهتر نیست بهشون اجازه ریسک کردن و تجربه اشتباه و شکست درخواستههای آرمانی را بدهیم؟
حمید ژیان پور:
تجربه بايد مبتني بر رشد شناختي كودك و يا سن تقريبي رشد كودك باشد.
خانم محبوبه:
بله درسته.
سادات هاشمی:
به نظر من ما همواره کودکانمان را در مسیری قرار میدهیم که خودمان تجربه کردیم.
حمید ژیان پور:
بله و البته اين روش صحيحي نيست.
سادات هاشمی:
اره صحیح نیست.
آقای کشمیری:
بسیار ظریف و طنازانه واقعیت فضا و فرهنگ انتخابات در کشور را به سخره گرفته است. آفرین به این استعداد طنزپردازی.
حمید ژیان پور:
مبتني بر تحليل روانشناختی، طرح اين مسئله از طرف كودك طنز نيست و در اين مرحله كودك به اقتضاي رشد شناختي خود، انتزاعي مفاهيم طنز سياسي ندارد.
حمید ژیان پور:
متخصصان حوزه مطالعات روانشناسی، اظهارنظر و راهنمايي نمايند.
آقای کشمیری:
بهعنوان کسی که سالها مجلات طنز توفیق و گلآقا را میخواندم و با بسیاری از اساتید آن آشنایی دارم فراوان استعدادهای طنز در نوجوان در همین سنین دیدهام و باورم هست که مطلب جدی نیست و خیلی واقعی نیست هرچند موضوع طنز از هزل و هجو جداست و بسیار کار سخت و مشکلی است.
سادات هاشمی:
اگر از دیدگاه طنز بهش نگاه کنیم، واقعیت تلخی را به تصویر کشیده است.
آقای کشمیری:
دقیقاً.
حمید ژیان پور:
دراینباره، قابليت رشد طبيعي انديشه كودك، مدنظر است. رويكردهاي روانشناسی به اين موضع پاسخ داده است.
آقای رحمانی:
به نظرم نشان دادن پلشتی نتیجهای را دارد که: ادب از که آموختی؟ از بیادبان.
حمید ژیان پور:
بهطور طبيعي كودك در مرحله خودميان بيني يا خودمحوری است.
پرسش از متخصصان؛
مبتني بر رويكرد روانشناسی رشد، اين كودك (يا نوجوان) در كدام مرحله از خودميان بيني يا خودمحوري مبتني بر نظريه رشد تحولي شناختي پروفسور ژان پياژه قرار دارد؟
پاسخ را كوتاه عرض كنم.
مبتني بر مراحل رشد تحول شناختي پياژه اين نوجوان در مرحله آرمانخواهی مرحله تفكر صوري يا انتزاعي قرار دارد كه مقتضاي سن 15-11 سالگي است.
سركار خانم هاشمي بهطور شهودي پاسخ نسبتاً درستي دادند. پاسخ خانم هاشمي كه به آرمانخواهی اشاره كردند قابلتوجه است.
ازنظر پياژه خودمحوري يا خود ميان بيني در ٤ دوره يا مرحله نشان داده میشود.
پروفسور پياژه در نظريه رشد تحولي، به موضوع خودمحوری يا خودميان بيني، در زير مرحله پيش عملياتي که مربوط به سن ٢ تا ٦ سالگي يعني پیشدبستانی است در سه بخش:
- خودميان بيني مستقيم (فضا، زمان و عليت)
- خودميان بيني غیرمستقیم (جاندار پنداري، غايت نگري، غايت نگري پديده نگر، واقعنگری و ...)
- خود ميان بيني اجتماعي، بهطور برجسته و مشخص پرداخته است.
بهعنوانمثال در خودميان بيني غايت نگري پديده، كودك به سحر و جادو و اینکه عواملي مانند سحر در مجاورت با واقعيت منشأ اثر هستند باور دارد اما در خودميان بيني اجتماعي كودك منافع شخص خود را منبع قانون میداند و مثلاً در بازي گروهي از قوانين بازي كه مربوط به اجتماع است پيروي نمیکند.
پياژه علاوه بر اين براي دو سطح حسي-حركتي (دوسالگی) و سطح عمليات صوري يا تفكر انتزاعي (نوجواني) نیز خودمیان بيني در نظر میگیرد. در سطح حسي-حركتي، خودميان بيني كودك متمركز بر حركات حسي و بر بدن است. در عمليات صوري يا انتزاعي (مرحله نوجواني) خودميان بيني نوجوان، متوجه نوعي خود پنداره يا باور آسماني است كه مايل است تا محيط بيرون را مطابق با آرمانها و آرزوهايش شكل دهد. پياژه میگوید نوجوان بهتدریج كه وارد اجتماع میشود و مسئوليت اجتماعي و شغلي میپذیرد، متوجه میشود كه بايد پنداره آرمانیاش را تغيير دهد.
با اين توضيح و با توجه به اينكه خودميان بيني اجتماعی مربوط به سن پیشدبستانی است و در نيم دوره اول عمليات عيني (پيش عملياتي) قرار دارد و اين نوجوان در سن مدرسه است ازاینرو به نظر میرسد خودميان بيني او از نوع آرماني و در دوره عمليات صوري يا انتزاعي است.
موضوعات مرتبط: گفتمان
برچسبها: گفتمان
